De Koerdische burgeroorlog: KDP en PUK vs. PKK

Een vergeten hoofdstuk uit de bloedige Koerdische burgeroorlog in de jaren negentig, is de oorlog tussen de huidige machthebbers in Zuid-Koerdistan en de nog altijd grootste partij in Noord-Koerdistan, de PKK. In dit vergeten hoofdstuk speelt één ding geen rol: bloed.

Maart 1991. Zuid-Koerdistan was net bevrijd van de tirannie van het voormalig regime van Saddam Hussein. De nieuwe machthebbers, de Democratische Partij van Koerdistan (KDP) en de Patriottische Unie van Koerdistan (PUK), waren nu geen epische strijders meer in de bergen, maar moesten simpelweg Zuid-Koerdistan regeren. “Vrijheid in ruil voor een pro-Amerikaanse en een veilige Noord-Irak”, kregen de Koerden  van de toenmalige Amerikaanse president George H. W. Bush Senior te horen. Overal waar het Koerdistan mag heten bloeide in de tussentijd het socialisme van de Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK) als in de lente geboren narcissen.

De spanningen die destijds tussen de KDP en de PKK ontstonden, liepen met de dag hoger op. Beide partijen, ieder in bezit van eigen strijdkrachten, deelden namelijk een gebied waar ze steeds meer controle over wilden verkrijgen. Voor de PKK was een goede verstandhouding met de Koerdische stammen op het grensgebied tussen Turkije en Irak van cruciaal belang om de strijd met het Turkse leger waarin zij verwikkeld was, te continueren. De KDP daarentegen had een veilig grensgebied nodig om de handel met Turkije veilig te stellen. In dat plaatje pasten geen stammen loyaal aan de PKK op het Turks-Irakees grensgebied. Bovendien waren beide partijen ideologisch niet met elkaar verenigbaar. De PKK pleitte voor het communisme terwijl de KDP nog een complexe monarchie als structuur hanteerde. Ook waren de Koerdische partijen in Zuid-Koerdistan niet blij met de bemoeienis van de PKK met de politieke situatie in Zuid-Koerdistan. De Vrijheidspartij van Koerdistan (PAK), een dochterpartij van de PKK, probeerde steeds macht te krijgen in Zuid-Koerdistan. Genoeg ingrediënten voor de burgeroorlog die volgde.

Escalatie

De verhoudingen tussen de KDP en de PKK escaleerden toen Sadiq Emir, een aanhanger van de PKK en een lokale stamleider van de Sindi-stam, door onbekende mannen op 27 juli 1992 werden gedood in Zaxo, Zuid-Koerdistan. Zo werd Zaxo, met haar 600.000 inwoners, strategische ligging op het grensgebied tussen Turkije en Irak en thuis voor de bekende Sindi-stam, de geboorteplek van één van de bloedigste Koerdische burgeroorlogen van de 20ste eeuw.
Emir had nog geen twee dagen voor zijn dood, de leider van de PKK, Abdullah Ocalan, ontmoet in Libanon en een pistool van hem cadeau gekregen. Al snel ontstond het vermoeden dat de KDP achter de moordaanslag zat.
Nog geen twee dagen na de moord op Emir werd een lokale KDP-leider, Mohammed Shafiq, door leden van de Sindi-stam in zijn auto om het leven gebracht. Leden van de Sindi-stam zochten vervolgens hun toevlucht bij de guerrilla’s van de PKK in de hoge bergen en verbraken al hun communicatie met de KDP. De belofte van Massoud Barzani, de leider van de KDP, om de daders te vinden, kon niet voorkomen dat de situatie verder escaleerde. Als represaille op de vermoorde KDP-lid, werd de jacht geopend op leden van de Sindi-stam. De thuisbasis van de Sindi, Darkarian, werd al snel omsingeld door de Peshmerge’s van de KDP. Het dorpje stond echter onder controle van de PKK, waarmee het probleem complexer werd. Deze actie van de KDP werd al snel  als aanleiding voor oorlog beschouwd door de PKK. De PKK legde van 17 juli 1992 t/m 18 augustus 1992 een economische sanctie op de gebieden die onder controle van de KDP vielen. Dit kwam erop neer dat de handel tussen Zuid-Koerdistan en Turkije, waar Zuid-Koerdistan zoveel van afhankelijkheid was, niet meer mogelijk was.

PAK

De Vrijheidspartij van Koerdistan (PAK), een dochterpartij van de PKK, organiseerde op 28 augustus 1992 een demonstratie tegen de aanhoudende Turkse bombardementen op Sirnax in Noord-Koerdistan. De circa 500 aanhangers van de PAK demonstreerden voor het gebouw van het nog geen vijf maanden oude Koerdische parlement in Hawler (Zuid-Koerdistan) waarbij de Turkse bombardementen veroordeeld werden. De situatie escaleerde en drie doden onder de demonstranten waren het gevolg. Nu hoefden de oorlogsheren alleen nog het startsignaal af te geven.

Parlement en Ocalan zeggen Ja

Op 2 oktober 1992, drie maanden na de incidenten die zich voor hadden gedaan in Zaxo, riep de leider van de PKK via de radio 17.000 guerrilla’s op zich klaar te maken voor een “onvermijdelijke oorlog”. “Een militaire confrontatie tussen de Koerdische Front en de PKK wordt met de dag groter. We zullen geen grootschalige oorlog voeren maar één waarvoor we getraind zijn: guerrillaoorlog”, aldus Ocalan.

Op 5 oktober 1992, tijdens de 38ste zitting van het kersverse Koerdische parlement, stemde het parlement in met een militaire aanval op de PKK. Reden: de PKK mag geen militaire operaties uitvoeren vanaf Iraaks grondgebied.

Figuur 1

Oorlog begint

Op 3 oktober 1991, één dag na de oproep van de PKK-leider, vielen drieduizend Peshmerge’s van de KDP en de PUK, (het Koerdische Front) de PKK-thuisbasis in de Khakurk-gebergte en Haftanin aan [Figuur 1]. De Peshmerge-strijdkrachten stonden onder leiding van Mustafa Chawrash en de guerrilla’s van de PKK stonden onder directe leiding van Osman Ocalan, de broer van Abdullah Ocalan. Nog geen twee dagen daarna, werden de Peshmerge-strijdkrachten versterkt met vijfduizend man. Volgens PKK-bronnen kreeg het Koerdische Front militaire steun van het Turkse leger.

Direct na de aanval van 3 oktober liet Newshirwan Mustafa, de toenmalige tweede man van de PUK, in een verklaring het volgende weten: “De hele wereld zet ons [PUK en KDP, red] onder druk om de PKK tegen te houden vanuit Iraakse grondgebieden het Turkse leger aan te vallen. Op Turkse grondgebieden is de PKK vrij te doen wat zij wil, maar we kunnen haar niet toelaten vanuit Irak te opereren. Toch willen we deze oorlog niet. We willen een vreedzame oplossing en daarom verzoeken we de PKK met ons te praten.” Als reactie hierop zei Abdullah Ocalan: “Zuid-Koerdistan is ook ons land. We hebben onze gebieden met de bloed van duizenden guerrilla’s veroverd. We zullen deze gebieden te nimmer verlaten”.

Op 4 oktober vond een ontmoeting plaats tussen Osman Ocalan en hoge functionarissen van het Koerdische Front. Een vrede kon echter niet gesloten worden.

Omwenteling

Tot 1994 kreeg de KDP steun van de PUK in haar strijd tegen de PKK. Na 1 mei 1994 kreeg de oorlog echter een ander dimensie. Enerzijds was de PKK in oorlog met de PUK en de KDP, anderzijds waren de KDP en PUK onderling in oorlog verwikkeld. Op 25 augustus 1995 escaleerde de situatie tussen de PKK en de KDP weer. De PKK begon een grootschalige aanval op de KDP. Vanaf vijftien strategische punten werden militaire basissen van de KDP aangevallen door de guerrilla’s van de PKK. Op 11 november 1995 kondigde de PKK-leider een eenzijdige wapenstilstand aan.
Terwijl in Zuid-Koerdistan een bloedige oorlog gaande was tussen de nieuwe machthebbers, deed Turkije in 1997 officieel zijn intrede in het conflict: de KDP viel op 5 april 1997 opnieuw PKK-gebieden aan, nu met de hulp van het Turkse leger.

Officieel is er nooit vrede gesloten tussen de KDP, PUK en de PKK. De KDP hanteert nog altijd een economische sanctie op het gebied dat onder controle van de PKK valt. Zo is het reizen naar die gebieden zonder toestemming van de KDP praktisch onmogelijk.

Het aantal slachtoffer dat aan beide zijde is gevallen, blijft nog altijd een taboe waar niet over gesproken wordt.

Zjir Rashaan
Lees meer van Zjir Rashaan
Be Sociable, Share!

Korte URL: http://azady.nl/?p=15338

Geplaatst door op 29 Dec 2010. Gearchiveerd onder Achtergrond, Geschiedenis. Je kan reageren of trackbacken RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

19 reacties voor “De Koerdische burgeroorlog: KDP en PUK vs. PKK”

  1. sardasht usman

    Mijn complimenten voor deze artikel, Ik hoop dat je vaker schrijft over de zwarte geschidenis van talabani en barzani zo dat er langzaame hand onze nieuwe genaratie onder andere in nederland wel kunnen begrijpen wat er allemaal gespeeld heeft in het verleden. Vooral de laatste alinia is duidelijk en spreekt van de groot verraad van kdp.

    Voor kdp turkije is een uitstekend steun en alternatief dus weinig partijen kunnen iets doen tegen kdp, alleen een volkopstand kan bnamali barzani xofrosh beeindigen.

    Een kleine opmerking, PUK is niet of weinig bij betrokken in de gevechten tussen pkk en pdk. Deze oorlog werd gevoerd door pdk en turkije tegen pkk.

    Ik hoop dat je nog een artikel kan schrijven over de geberurtenisen in de afgelopen weken in Iraakse parlement/reagering. waar gorran zich zeg maar terug trok van wege de onrechtvaardigheid die hen aangedaan werd door masoudi jash u xofrosh.

    Wat mij opgevallen is aan sommige van ons ( koerden ) ze zien geen andere alternatieven voor het leiderschap in Koerdistan, daarom komen ze weer bij talabani en barzani xofrosh weer trecht. Het lijkt of wij koerden alleen over deze twee xofroshen beschikken. terwijl ze weten dat deze twee maffias koerdische geld stelen, koerdische meisjes verkopen, Kerkuk verkopen inclusief nu de rest van Zuid koerdistan. en nog belangrijker, de idiologieen van deze twee jashen is bij irak behoren voor eens en altijd.

    tijdens de congres van party dicator werd over mafi charai xo nusin gesproken, ik zie hier en daar mensen roepen bjijj masoud zonder te begrijpen waar maosud over heeft en wat hij allemaal verbergt. maar de volgende dag zijn zwager, nechirwaan barzani heeft gezegd nee hoor masoud praat helemaal niet over onafhankeljikheid en wij willen bij irak behoren, dit heeft masoud zelf ook gezegd, maar helaas zeggen de mensen hiervan niks en azady en rudaw publiseren deze nieuwsen vaak ook niet.

    Het is een feit, iemand die zijn land en volk verkoopt zo als barzani kan nooit van zijn vok en land houden en kan absoluut geen leider worden.
    De afgelopen andere half week is vrijwel in alle steden in koerdistan geprotesteerd tegen de besluit van masoudi jash u xofrosh over de manier van protesten wet en de vergunning daarvan, dit laat al zien dat de mensen deze kabouter niet als leider zien.

    Ik zie met de dag de aanhangrs van deze twee jashen minder en minder worden, de enige wat ze nog over beschikken is Geld en wapens en Leugens. maar ik weet zeker, als hitler, staling, saddam, tito, de pharos, napolion allemaal beendigd werden, dan zal bnamali barzani xofrosh ook snel beeindig worden door SORRANIES.

  2. omid_dlo

    pkk why should our country come fight them can better stay in their country at the same Turks do not fight against us and I think that problem of this war, Talabani twice lost the election and he has involved pkk he knew that he does not lose can fight, but at the same Barzani and Talabani thing is for sure is Jash telebani should be hung just like seddam. thing and what I have done for Talabani Kurds hey what engineering technique inshalla get hanged.
    Barzani family as well

  3. bezaf

    Deze documentaire geeft een duidelijke beeld van het hele gebeure,
    voor die gene die het wilt zien.

    A new kurdish war
    http://www.youtube.com/watch?v=_R3kxUZ-Plw

  4. sardasht usman

    @ omid dlo

    hoi, goed zo man, ik zie nu dat je die twee jash families afkeurt.

    maar eerst moet barzani opgehangen worden en dan talabani. want barzani is de grootste gevaar,

    groetjes.

  5. smurf

    sardasht usman heeft eindelijk een artikel gevonden die hij op prijs stelt

    mooi dat hier over geschreven wordt. helaas kiezen anderen er voor het in de doofpot te stoppen en te negeren alsof er nooit bloed is vergoten. dast xosh aan de schrijver.

    @sardasht usman “Wat mij opgevallen is aan sommige van ons ( koerden ) ze zien geen andere alternatieven voor het leiderschap in Koerdistan”
    mee eens, daar lijkt het helaas inderdaad wel op

  6. omid_dlo

    sardasht usman
    I do not think so but what you want me to win you say family first always Barzani Talabani but I find that really got to go first and the second thing I think is very good for Barzani Kurds you should read carefully what I said and not just Hallowed be my fall. and is certainly the thing to change much in kurdistan and certainly not in the hands of Goran or PUK.
    in the hands of new generation
    I would love in the hands of PDK than Reest then thank

    • PlanetRose

      Not to be mean or what so ever but your english is not that great. Do you translate it from Dutch to English from google translate? :P just kidding.

  7. PlanetRose

    Hoezo Barzani ophangen? Ik mag die man ontzettend erg. Als het aan mij lag zou ik hem tot koning bekronen en daarvoor in de plaats een intellectueel bestuur zetten.

  8. omid_dlo

    heval planetrose
    I said hang Talabani
    and I did not hang Barzani

  9. sardasht usman

    @ omid dlo

    Broeder, Talabani is duizend maal beter dan barzani, talabani heeft tenminste iets gedaan in het verleden, maar barzani heeft alleen verraad gepleegd.

    Verder 90% van deze artikel gaat over de verradelijke daden van barzani, en nu zeg je talabani ophangen en barzani niet.

    aub denk na wat jij zegt. JIj moet een ding van mij overnemen.

    Talabani en barzani moet je met een Stuk STRONT vergelijken, en nu vraag ik jou, als je een stuk STRONT in twee stukken snijdt, Welke kant is schoner???

    geen een toch, allebei zijn van de zelfde categorie.

    @ planetrose

    Niet slecht bedoeld of zo, maar gelukkig ligt het niet aan jou, anders waren we nu helemaal vernederd, hoezo koning brakam. er zijn miljoenen andere koerden die meer gedaan hebben,

    deze man zit ruim 40 aan de macht, zelfs de grootste dicatuurs hebben niet zo lang aan de macht gezeten.

    @ smurf,

    Slaw, klopt man, maar eerlijk het is een goede artikel met puure waarheid en hoop dat andere ook van deze artikels een lering uit verleden trekken.

  10. sardasht usman

    @ iedereen ( inclusief de gene waar ik mee woordenwisseling heb gehad ) en alle medewerkers en staf van azady.

    Broeder/zuster een fijne jaarwisseling en een gelukkige nieuwe jaar al vast.

    Inshallah 2011 maken we met ze alle een mooie jaar van en met bredere denkwijze en grotere kijk overzicht en onafhankelijk praten over alle gebeurtenissen in Koerdistan en de omgeving.

    Groetjes

    • PlanetRose

      @ Sardasht

      Zelfde! (haha, je had zo’n mooie wensen dat ik niet weet wat ik moet zeggen :P)

  11. omid_dlo

    Talabani is why war is not better man you certainly comes from suleimani you also 40 years the boss of your group and hear the wind always Barzani second election people love him and go on as well as whatever the other Edris Barzani Talabani had a long lay dead man where are you man.
    Talabani, the President of Kurdistan will never condoned because nobody voted for him because he is Jash of Saddam.
    You need to read more about then come talk to Barzani and Talabani who is who.
    come on talk to your heart little honest man you know who he Barzani of Kurdistan is just the man we know well.
    but I’m with you that those two ens and new road should come into our board.

    Happy New Year

  12. sardasht usman

    @ omid dlo

    Aub zeg, maak me niet gek, jij zegt tegen me dat ik meer moet lezen over hen? aub, ik geef hier geen antwoord.

    Nu jij het zegt, waar moet ik meer over hen lezen, kan je mij nog meer bronnen geven, want ik geef je veel bronnen om over hen te lezen. bedankt.
    Ik weet letterlijk alles over hen. Ze zijn beiden Xofrosh brakam, Xofrosh begrijp je die woord, verder ook een prettige jaar wisseling.

  13. ikkeniethoor

    sardasht usman
    31/12/2010 – 15:24
    @ iedereen ( inclusief de gene waar ik mee woordenwisseling heb gehad ) en alle medewerkers en staf van azady.

    Ik ga hier niet 1 jaar van wakker liggen, dus BOEIEND!!!

  14. smurf

    en toen werd een serieus artikel een gelegenheid voor de beste wensen. ach ja waarom niet, jullie ook een gelukkig Nieuwjaar.

    wat ik dus heel interessant zou vinden om terug te lezen op azady is een ander aspect van de bloedige oorlog en wel de rol van turkije. zij waren de drijfveer van alle broeder bloed dat vergoten is tussen noord en zuid koerdistan. hoofdschuldige in bovenstaande strijd, een grote actor die nog steeds zo veel koerden bloed aan zijn handen heeft!

  15. Kurdistan-NL

    Goed Artikel, het heeft veel van de waarheid. Veel details ontbreken, maar de grote lijnen kloppen helemaal, Ik weet het nog als de dag van toen.

    Er hoeft niemand to worden opgehangen. Er moet wel in de geschiedenis komen wat toen allemaal is gebeurt en wie daar verantwoordelijk voor waren.

    Moge goed de Koerden beschermen tegen alle kwaad doeners.

  16. mahfuz

    Wist vroeger niet zoveel van de burgeroorlog af, was toen nog een kind. Wat ik me kan herinneren is dat dit ons van binnen geraakt heeft, bijdrage heeft geleverd dat familie’s koud zijn geworden van het Koerdisch politiek.
    Zoals hiervoor beweerd, zou de rol van Turkije erin meer beschreven moeten worden. Het zet ons onderling tegen elkaar op.

    Hoewel ik vind dat een onpartijdig houding onderling ook belangrijk kan zijn, kijk ik er na deze artikel er iets kritisch, ernstiger naar. Vind het niet juist om ten behoefte van economisch belangen met Turkije een oorlog te ontketenen met mede Koerden en gezocht moest worden naar een middenweg en dialoog. Met deze oorlog hebben ze zich moelijker gemaakt.

Reacties plaatsen niet toegestaan

Advertentie

Inloggen | Designed by Gabfire themes