Een gesprek met Mostafa Shalmashi, Democratische Partij van Koerdistan

Door Wladimir van Wilgenburg

Mostafa Shalmashi

Mostafa Shalmashi is het hoofd van het Buitenlandse Comité en lid van het partijbureau van de Democratische Partij van Koerdistan-Iran. Eerder sprak hij op de studienamiddag over mensenrechten in Iran, dat werd georganiseerd in Brussel door de KDP-I, Koerdische Instituut en de sp.a-Vlaams Progressieven fractie. Volgens Shalmashi ondersteunen de Iraans-Koerdische partijen Komala en KDP-I de oppositie in Iran.

Waarom doen de Iraans‐Koerdische partijen niet veel in Iran?
De Iraans–Koerdische Partijen verschillen in verzetsmethoden en politiek. Ze zijn wel allemaal op hen eigen manier bezig met de zaak, maar de ene doet meer dan de ander. Wij (KDP), zijn sinds vorig jaar erg actief in Oost-Koerdistan. Vorig jaar hadden wij overal in Oost-Koerdistan, van Euromiye tot Ilam en Kermashan, groepen zitten die zich onder de bevolking vonden. Zij overlegden met hen en onderhielden contacten de actieve intellectuelen, mensenrechtenactivisten, studenten, NGO’s en vrouwenactivisten. Vier van onze leden en peshmarga’s zijn in die actie door de Iraanse autoriteiten doodgeschoten. Wij doen wel veel, alleen de strijd is veel moeilijker, dan bijvoorbeeld in Turkije.

“De rest van de Koerdische partijen hadden de verkiezingen geboycot en ondersteunen nu ook de demonstraties niet”

Op welke manier ondersteunen jullie de demonstraties in Iran tegen de verkiezingsfraude? Of doen jullie dit niet?
Hierover hebben wij verschillende standpunten. Onze partij en een kleinere partij PAK (Party Azady Kurdistan) waren reeds voor de verkiezingen voor actief gebruik van de verkiezingen om de Koerdische zaak in Iran onder de aandacht te brengen. Daarom hebben wij de verkiezingen ook niet geboycot. Wij hebben onze steun betuigd voor de beslissingen die de actieve intellectuelen, mensenrechtenactivisten, studenten, NGO’s en vrouwenactivisten hebben genomen.

Wat zijn die verschillende standpunten?
KDP heeft de standpunten van twee kandidaten, namelijk Karrubi en Mousavi over volkeren in Iran als positief beschouwd, vooral die van Karrubi. Hoewel wij als partij geen mogelijkheid hadden om deel te nemen in de verkiezingen, waren wij er ook niet tegen. Bovendien ondersteunen wij nu ook de demonstraties, overal in Koerdistan, in Iran en in het buitenland. Wij beschouwen deze demonstraties als een actie voor democratie. De rest van de Koerdische partijen hadden de verkiezingen geboycot en ondersteunen nu ook de demonstraties niet. Behalve Komela, die is van standpunt veranderd en steunt nu wel de demonstraties. Er zijn ook demonstraties geweest in Oost-Koerdistan, onder andere in Euromiye, Sena, Saqez, Kermashan en andere steden. Maar in Koerdistan is het veel moeilijker te demonstreren. Enerzijds omdat Koerdistan totaal is gemilitariseerd is en anderzijds slaat het regime in Koerdistan altijd veel harder toe.

Denkt u dat Mousavi en zijn aanhangers iets kunnen veranderen in Iran? Ook voor Koerden?
Er is al iets veranderd in Iran. De harde neus van ‘wilayete feqih’, ayatollah Khamenei is al gebroken. De bevolking is eindelijk op de been en de grote angst is weg. Na deze incidenten kunnen de autoriteiten niet meer zo handsvrij
handelen als tot nu toe. Als Mousavi alsnog wint, is hij meer gedurfd, om iets te doen en is hij ook meer afhankelijk van de bevolking dan voorheen en gedwongen iets te doen. Voor de Koerden is de situatie anders. Er is een mogelijkheid om hen zaak opnieuw op de agenda te zetten. Als de politieke partijen allemaal samenwerken en met één stem hun wensen bekend maken, is hun positie sterker en kunnen ze meer bereiken. Het aandeel van de Koerden in het toekomstige Iran hangt heel erg veel af van hen sterkte en dat bereik je alleen door eenheid. Ik heb wel hoop dat alle politieke partijen dit uiteindelijk snappen en het eens worden over de samenwerking.


Beelden van demonstratie in Teheran (20 juni)

Kan men hen zien als een verzet tegen het ‘islamitische regime’? Of zijn ze ook islamistisch/conservatief?
De mensen die op de been zijn, zijn niet allemaal aanhangers van Mousavi en
Karrubi. Het zijn grotendeels burgers die hen rechten eisen en democratie en vrijheid nastreven. Een deel van hen is natuurlijk ook Islamitisch, maar niet conservatief. De demonstraties zijn zeker tegen regime en niet alleen voor Mousavi. Mensen hebben een mogelijkheid gevonden om voor hen rechten op te komen.

Waarom bezocht de opperste religieuze leider Khamenei vlak voor de verkiezingen Koerdistan?
Hij wist heel goed dat Koerdistan de grootste oppositie van zijn regime was en vreesde voor een grote rol van Koerdistan in de verkiezingen tegen zijn kandidaat, namelijk Ahmedinejad. En wat dat betreft kreeg hij wel gelijk, want mede dankzij Koerdistan heeft Ahmedinejad echt de verkiezingen verloren.

“Maar ik had wel meer verwacht van PJAK”

We horen heel veel in Iran over de oppositie van de Mousavi aanhangers. We horen echter niks over etnische minderheden zoals de Koerden of iets over Koerdische gebieden. Gebeurt daar niets of…?
Dat de aandacht vooral is gevestigd op Teheran, betekent niet dat in de andere gebieden niks gebeurt. Er zijn al vijf doden gevallen in Kermashan, de grootste stad van Koerdistan. In Erumye en Sena zijn er ook grote demonstraties geweest. Ook in andere etnische gebieden zijn de protesten sterk. Maar dat er minder aandacht wordt besteedt aan etnische gebieden heeft veel oorzaken. Het Pan‐Iranisme heeft daarin een grote rol. De leiders in Teheran, ook die van de Oppositie, willen alles horen behalve de stem van de onderdrukte volkeren van Iran. De internationale media is ook niet zo enthousiast over hun zaak, omdat geen land in de wereld daar belang bij heeft. Zo dumpt president Obama de oppositie en Ahmedinejad in dezelfde prullenbak, omdat volgens hem beide partijen hetzelfde standpunt hebben over de nucleaire provocatie van Iran. Alsof het enige probleem van het Iraanse regime dat van het nucleaire programma is. Mensenrechten, volkerenrechten, democratie en vrijheid voor de mensen in Iran tellen niet.

Hoe is de positie van de PJAK te verklaren tegenover de demonstraties. In een verklaring zeggen ze dat demonstreren het recht is van Koerden en Iraniërs.
Natuurlijk, demonstreren is het recht van iedereen die in Iran woont. Recht op demonstreren is een onderdeel van mensenrechten. Maar ik had wel meer verwacht van PJAK. Wat doen ze zelf? Waarom waren ze tegen de verkiezingen, terwijl ze heel goed wisten dat in deze verkiezingen de Iraanse bevolking wilde afrekenen met Ahmadinejad en het fundamentalisme binnen het regime? Waarom zijn ze nu nog niet actief in de ondersteuning van de demonstranten? Vlak voor verkiezingen dachten hun leiders dat een boycot geen zin had. Op het laatste moment voor de verkiezingen, zijn ze 180 graden gekeerd en hebben besloten om de verkiezingen te boycotten.

Denkt u ook dat PJAK steun krijgt van Amerika? Een Koerdische veiligheidsfunctionaris suggereerde dat een strijd zonder buitenlandse steun niet mogelijk is.
Ik denk niet dat PJAK steun krijgt van Amerika. Amerika is onder Obama heel passief en heeft tot nu toe geen beleid om de oppositie werkelijk te steunen. En ik vind het niet juist dat een strijd zonder buitenlandse steun niet mogelijk is. Andersom, een strijd die afhankelijk is van buitenlandse steun heeft geen kans van slagen. Ik zeg niet dat men geen steun nodig heeft, maar je moet de strijd niet afhankelijk maken van de belangen van anderen.

Waarom denkt u dat de Koerdische president van Irak Jalal Talabani Iraanse president Ahminejad onmiddellijk feliciteerde?
Geen idee, het gebeurde in ieder geval heel haastig.

Wat moeten de Iraanse Koerdische partijen doen om effectief
oppositie te voeren?

De onenigheden aan de kant zetten en samenwerken. De enige manier om te slagen is het eens worden en één front vormen.

Lees meer van
Be Sociable, Share!

Korte URL: http://azady.nl/?p=677

Geplaatst door op 23 Jun 2009. Gearchiveerd onder Interview. Je kan reageren of trackbacken RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

You must be logged in to post a comment Log in

Advertentie

Inloggen | Designed by Gabfire themes