Analfabetisme in Koerdistan (Deel I) (Dashne Moulood)

Foto:Unicef Iran
De onderwijsvoorzieningen in Koerdistan voldoen niet altijd aan de eisen van de internationale wetten die hiervoor opgesteld zijn. Opmerkelijk is dat ook de Koerden in de diaspora niet altijd succesvol zijn in hun onderwijscarrière. Zowel de taalkundige als de culture onderdrukkingen, die geaccepteerd worden door de wereldpolitiek, zijn hier de oorzaken van. Daarom is het Koerdische onderwijs afhankelijk van de politieke ontwikkelingen in deze regio.

Dit artikel is de eerste deel van een reeks artikelen waarin er zal worden ingegaan op de Koerdische educatie en het ontstaan van analfabetisme. In dit deel zal worden ingegaan op de educatierechten in Koerdistan.

De Koerdische taal is een Indo-Europese taal, dat ook wel eens gerelateerd wordt aan de Perzische taal (Farsi). Het heeft totaal geen relatie met de Turkse en de Arabische taal. Binnen deze taal, dat gebruikt wordt door de miljoenen Koerden verspreid over de landen Turkije, Iran, Irak en Syrië, zijn verschillende dialecten te onderscheiden. Een voorbeeld hiervan is Kurmanji. Dit dialect wordt vooral door de Koerden in Noord- en West-Koerdistan gebruikt. Echter, doordat de Koerden geen beschikking hebben over internationaal erkende grenzen, wordt het Koerdisch beïnvloed door de heersende taal dat in de betreffende regio’s gesproken wordt. Ondanks alles blijven de Koerden de Koerdische taal behouden. Steeds vaker wordt er, zowel in als buiten Koerdistan, geprobeerd om de Koerdische taal te stimuleren. Zo brengt de Koerdische media, door middel van zowel filmmateriaal als artikelen, veel Koerden in staat om intensiever om te gaan met de Koerdische taal .[1]

Koerdische educatierechten in Oost-Koerdistan

De Koerden in Oost-Koerdistan (West-Iran) worden constitutioneel beroofd van hun rechten voor de educatie van hun moedertaal. De grondwet uit het jaar 1979 bepaalt het volgende: “Officiële documenten, correspondentie en verklaringen evenals handboeken zullen in de Perzische taal en het Arabische handschrift worden geschreven.” Hoewel dit artikel “het onderwijzen van de etnische literatuur in de scholen samen met de Perzische taal” centraal staan, heeft het Islamitische regime geweigerd om dit uit te voeren. Dit kan verklaard worden met behulp van het feit dat het inheemse taalonderwijs het belangrijkste doel van de Koerdische nationalisten is. De Koerden beschouwen het onderwijs als de overleving van de Koerdische taal en natie. Zo beschouwden de twee Koerdische apostelen van het Koerdische nationalisme, Ahmadi Khani (1650-1706) en Haji Qadiri Koyi (1817-1897), de pen en het zwaard als de belangrijkste elementen voor een Koerdische staat. Onder de politieke omstandigheden in de jaren ’70 bood de taalkundige afdeling van de universiteit van Teheran, in het kader van een aanbeveling van de toenmalige overheid, twee cursussen voor de Koerdische taal aan .[2]

Koerdische educatierechten in Zuid-Koerdistan


In Zuid-Koerdistan is onderwijs sinds de oprichting van de Iraakse staat door de Britten een onderwerp van veel strijd geweest tussen de Koerden en de centrale regering. Onder de Britse occupatie en mandaat (1918-1932) hebben de Koerden Koerdisch onderwijs op alle niveaus (basis-, middelbaar- en hoger onderwijs) geëist. Hoewel de rechten van de Koerden destijds wel erkend werden en de Britse mandaten het gebruik van Koerdisch als “officiële taal van de scholen” verzekerden, bleef de educatie van de Koerdische taal beperkt tot een aantal basisscholen. Echter, de Koerden streefden naar meer scholen, ook op middelbaar- en hoger niveau, om de Koerdische taal te onderwijzen. Hier verzette Groot-Brittannië zich fel tegen. Er werd zelfs geweigerd om de Koerdische taal naast de Arabische taal in het secundaire en het hoger onderwijs toe te staan. In het opgestelde beleid stond vast dat de Koerden moesten integreren in de Arabische staat en dat de consolidatie van het Koerdisch nationalisme voorkomen moest worden. In de periode 1961 – 1975 ontstond een gewapend verzet waardoor de regerende overheid genoodzaakt werd om zowel secundair- als universitair onderwijs, weliswaar in een beperkte mate, aan te bieden. Begin jaren ’90 werden alle boeken in het secundaire onderwijs vertaald naar het Koerdisch. Ondanks deze vooruitgang leed het onderwijssysteem aan het gebrek aan financiële middelen, onderwijsmaterialen en trainingsprogramma’s voor leraren.[2]

Koerdische educatierechten in West-Koerdistan

In West-Koerdistan kende men tijdens de Franse mandaat (1920 – 1946) een aangename vrijheid van schrijven, uitgeven en uitzenden in de Koerdische taal. De Koerden mochten van de Syrische overheid tot en met 1937 boeken en tijdschriften uitgeven. In 1937 kwam hier drastisch verandering in, nadat de Koerden opkwamen voor de onafhankelijkheid van Syrië. [3] Tijdens de Tweede Wereld Oorlog (1941 – 1946) werd het weer toegelaten om Koerdische radioprogramma’ s op te richten. In de jaren ’30 en ’40, verschenen meerdere Koerdische radioprogramma’s en werden dertig boeken in de periode 1925 – 1959 gepubliceerd. Na de onafhankelijkheid van Syrië, halverwege de jaren ’50, werden de Koerdische publicaties vernietigd door de heersende overheid. De scholen in de Koerdische gemeenschap kregen strikte taalinstructies, waardoor zij niet meer instaat waren om in een andere taal dan de Arabische te onderwijzen. Dit geldt tegenwoordig nog steeds.[4]

Koerdische educatierechten in Noord-Koerdistan

In Turkije is de onderdrukking van de Koerdische taal een Turkse gevoerde beleid sinds de komst van Attaturk en de vastgestelde grondwet van 1923. De ontbering van taalkundige rechten werd in 1982 vastgesteld in zowel de Turkse grondwet als verschillende andere wetten. Voorbeelden van artikelen die in deze grondwet zijn opgenomen en die de Koerdische invloeden moeten tegenhouden zijn;
– De Turkse staat, samen met zijn territoria en haar bevolking zijn een ondeelbaar geheel (art. 3).
– Iedere individu dat verbonden is met de Turkse staat door burgerschap is een Turk (art. 66, paragraaf I).
– Een taal dat verboden is door wetgeving mag niet gebruikt worden voor publicaties, het uitwisselen van ideeën en opinies. Dingen zoals geschreven of geprinte materiaal, opnames, banden, videobanden en andere vormen van expressie, die het verbod overschrijden zullen in beslag worden genomen (art. 26/3).
– Er mogen geen publicaties of uitzendingen worden vrijgegeven in iedere taal dat verboden is door de wetgeving (art. 28/2).
– In de educatieve instituties mogen de burgers van Turkije behalve de Turkse taal in geen enkel andere taal, als moedertaal, worden onderwezen (art. 42/9).
De Koerden werden daarom in de gelegenheid gesteld om alleen in privéomstandigheden Koerdisch te spreken. Tegenwoordig mogen de Koerden in hun huizen en privéterreinen Koerdisch spreken en/of zingen. Zij mogen echter niet klagen over het feit dat zij buiten hun huizen om niet in het Koerdisch mogen praten. Dit zou terroristische propaganda zijn tegen de Turkse staat. Veel Koerden zijn om deze reden opgepakt en gemarteld, omdat zij zich bezig zouden houden met separatisme.[5]

Bronnen:
[1] Chyet, M., Hassanpour, A., Skutnabb-Kangas, T. (1996). The non-Education of Kurds: A Kurdish perspective. In: International review of education, Volume: 42, nummer: 4, pp: 367-379
[2] Hassanpour, Amir. 1992. Nationalism and Language in Kurdistan, 1918-1985. San Francisco: Mellen Research University Press.
[3] Middle East Watch. 1991. Syria Unmasked: The Suppression of Human Rights by the Asad Regime. New Haven and London: Yale University Press.
[4] Sheikhmous, Omar. 1993. Die Situation der Kurden in Syrien. In: Internationaler Verein ffir Menschenrechte in Kurdistan (hrsg.), p.59-64.
[5] MOnch-Bucak, Yayla. 1990. The Kurdish Language in Turkey. Repression and Cultural Resistance. Plural Societies XXI: p.75-87.

Dashne Moulood
Lees meer van Dashne Moulood
Be Sociable, Share!

Korte URL: http://azady.nl/?p=698

Geplaatst door op 29 Sep 2009. Gearchiveerd onder Cultuur. Je kan reageren of trackbacken RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

You must be logged in to post a comment Log in

Advertentie

Inloggen | Designed by Gabfire themes