Tussen verloren thuisland en huidig ‘gastland’ (Machteld Pallandt)


‘Je woont hier, dit is ook je huis en je voelt je hier ook wel thuis, maar tegelijkertijd heb je een andere identiteit dan wat hier mainstream is. Ik heb de meeste band met dit land, maar qua identiteit heb ik de meeste gevoelens voor mijn Koerdische kant.’

Fekar, 17-02-2009.

De 21-jarige Fekar beschrijft een gevoel dat ik gedurende mijn vijf maanden durende veldwerk veel vaker gehoord heb. Het thuis voelen in Nederland, maar desondanks een sterke hang houden naar de Koerdische identificatie. Een identificatie die, zo is gebleken, in de diaspora in Nederland voor een groot deel gevormd wordt door een aantal belangrijke pijlers: opvoeding, taal, verwantschap, partnerkeuze, (verondersteld) gemeenschappelijk lijden, en dromen over Koerdistan.

Natievorming door middel van Hyves, Azady en verenigingen

Foto: Koerdische voetbalelftal tijden WK Amsterdam, Azady.nl.


Al deze manieren van identificeren met elkaar, en daarmee ook ‘de ander’, worden op verenigingen ge(re)produceerd. Verenigingen bieden een plek waar men samen kan komen en men dezelfde taal kan spreken. Daarnaast bieden zij vaak informatieavonden over Koerdistan, dans, en taallessen, en organiseren ze Koerdische feesten. Er wordt ondermeer gesproken over folklore, wanneer men het over Koerdische volksdansles heeft. Dit is typerend voor het etnisch nationalistisch discours volgens Sorenson.[1] Volgens hem benadrukt etnisch nationalisme het herstel van folklore, dans en de etnische keuken. Vaak wordt gedacht dat het overleven van een etnische groep afhankelijk is van de bescherming van deze fundamentele kenmerken. Het geeft de karakteristieken van een groep aan, die zich op deze manier onderscheidt van andere groepen.[1]

Naast de zogenaamde ‘offline’ verenigingen, bestaan er de laatste jaren ook ‘online’ verenigingen waar men elkaar kan opzoeken en haar/zijn kennis met betrekking tot Koerdistan kan vergroten. Deze online netwerken, zoals Azady, hebben de kracht om Koerdistan naar Nederland te halen, door middel van ondermeer het publiceren van beeldmateriaal dat voor iedereen, op elk tijdstip, toegankelijk is. Internet speelt een belangrijke rol in het proces van natievorming. Het biedt mensen een plek om samen te komen en zich met elkaar te identificeren op basis van gedeelde eigenschappen en symbolen, zoals de Koerdische vlag. Door discussies en beeldmateriaal wordt deze identificatie versterkt. Daarbij kan men via websites snel mensen mobiliseren voor activiteiten in het ‘echte leven’.[2]

[4]

Virtuele oorlogsvoering tussen Turken en Koerden

Dit is ook terug te zien op vriendennetwerksites als ‘Hyves’, waarbij informatie snel verspreid wordt en men elkaar op de hoogte houdt van activiteiten in het echte leven. Daarbij kunnen offline sentimenten, online een nieuw leven in worden geblazen. Dit blijkt uit de oprichting van, en de virtuele oorlogsvoering tussen, de ‘Trots op Koerdistan’ hyve en de ‘Het is een feit dat Koerdistan niet bestaat. Turkije is van de Turken’ Hyve.

Wanneer mensen zich bezighouden met activiteiten in het voormalig thuisland, bestaat al gauw de veronderstelling dat zij niet ‘volledig’ geïntegreerd zijn in het zogenaamde gastland. In dezelfde sfeer horen we in Nederland steeds vaker de vraag of een dubbele nationaliteit wel aanvaardbaar is, omdat dit zou leiden tot een dubbele loyaliteit van migranten. Er heerst de impliciete aanname dat transnationale betrokkenheid en integratie tegenpolen van elkaar zijn en daarom niet naast elkaar zouden kunnen bestaan.[3] Het idee dat contact met het thuisland of met andere diaspora gemeenschappen een belemmering vormt voor identificatie met, en daarmee integratie in het gastland, overheerst. Mijn bevindingen laten echter zien dat transnationalisme en integratie wel degelijk samen kunnen gaan.

Het snijpunt: politieke integratie

Volgens Snel, Engbersen, en Leerkes kan de relatie tussen transnationale betrokkenheid en integratie op twee manieren bekeken worden. Ten eerste door te kijken naar het verband tussen transnationalisme en structurele integratie, waarbij het gaat om de deelname van migranten aan maatschappelijke instituties, zoals scholen en de arbeidsmarkt. Ten tweede door te kijken naar het verband tussen transnationalisme en sociale en culturele integratie, waarbij gekeken wordt in welke mate migranten informele contacten hebben met, in dit geval, Nederlanders, en in welke mate zij zich kunnen vinden in ‘typisch’ Nederlandse normen en waarden.[3] Ik zou hier zelf nog een derde integratievorm aan toe willen voegen, de zogenaamde politieke integratie, waarbij het gaat om de mate waarin migranten zich bezighouden met Nederlandse politiek. Hier wordt naar mijn mening namelijk de brug geslagen tussen transnationale belangen en integratie.

Zonder kennis van Nederland geen Koerdische kwestie op de kaart
Dat mijn informanten zowel structureel, sociaal en cultureel geïntegreerd zijn, blijkt uit hun participatie in het Nederlandse schoolsysteem en/of de arbeidsmarkt, en hun informele contacten, waarbij geen onderscheid gemaakt wordt tussen Koerden en Nederlanders. Hieruit blijkt dat transnationale oriëntaties en integratie met elkaar samen kunnen gaan. Politieke integratie laat mijns inziens echter zien dat zij niet alleen naast elkaar kunnen bestaan, maar ook met elkaar, waardoor er een snijpunt ontstaat.

Om in Nederland van zich te kunnen laten horen, moeten Koerden niet alleen op de hoogte zijn van ontwikkelingen in ‘Koerdistan’, maar ook van ontwikkelingen in Nederland. Zonder kennis van het laatste, is het vrijwel onmogelijk de Koerdische kwestie in Nederland op de kaart te krijgen. Het is daarom ook zo dat geen één van mijn informanten zich, door zich bezig te houden met de situatie in ‘Koerdistan’, niet bezig is met de ontwikkelingen in Nederland. Allen lezen nieuwsbronnen in verschillende talen en ook Nederlandse actualiteitenprogramma’s zoals NOVA worden met interesse gevolgd. Juist om Koerden meer in beeld te brengen is het noodzakelijk in te spelen op Nederlandse politieke structuren. Dat dit de laatste jaren meer gebeurd, blijkt ondermeer uit de oprichting van Rudaw.nl. Een Nederlands-Koerdische website die ondermeer door SP politicus H. van Bommel als bron wordt gebruikt in zijn weblogs. Daarnaast raken sommige Newroz vieringen in de diaspora steeds meer gepolitiseerd. Naast het traditionele karakter van de vieringen, wordt Newroz ook gebuikt om ‘de Koerdische situatie’ in Nederland onder de aandacht te brengen.

Koerdische parlement in ballingschap veroorzaakt rel Turkije, Nederland en VS

Het Nederlandse politieke klimaat wordt gebruikt om grensoverschrijdende kwesties, zoals het Koerdische vraagstuk, aan de kaak te stellen. Zo hebben Koerden in het verleden gebruik gemaakt van het Nederlandse politieke klimaat door in 1995 in Den Haag het Koerdisch parlement in ballingschap op te richten. Om dit te hebben kunnen doen, moesten zij zich verdiepen in de Nederlandse politieke en maatschappelijke structuren. Op deze manier maakten zij gebruik van het Nederlandse politieke klimaat om hun belangen te positioneren en aandacht te vragen voor de Koerdische zaak over grenzen heen. Zij slaagden hier ondermeer in doordat er een diplomatieke rel ontstond tussen Nederland en Turkije, en tussen Nederland en de Verenigde Staten, aangezien de laatste twee ervan overtuigd zijn dat het parlement in ballingschap gekoppeld is aan de PKK, welke zij als terroristisch beschouwen. De toenmalige minister van Buitenlandse zaken Van Mierlo stond de oprichting echter toe, zo lang men zich maar aan de Nederlandse wet zou houden.[5]

Grootste obstakel nog niet uit de weg geruimd

Koerden moeten mijns inziens verdergaan in het doordringen in het Nederlandse politieke domein. De laatste jaren is men op de goede weg. Koerden zorgen ervoor dat ze steeds meer in beeld komen, waardoor zij de bekendheid omtrent ‘de Koerdische kwestie’ vergroten. Hierdoor komt een verandering van de positie van Koerden in de voormalige thuislanden wellicht langzaam dichterbij. Het grootste obstakel in mijn ogen is echter nog het gebrek aan eenheid. Deze eenheid wordt wel veelvuldig geclaimd en velen onderstrepen dat eenheid onder Koerden nodig is om wat te kunnen bereiken, maar in de praktijk blijkt dit nog wel eens een probleem. Een gedeeld sentiment is niet genoeg om eenheid te creëren. Verenigingen varen ieder hun eigen koers en het verschil in dialecten in zowel spraak als geschrift, zorgen voor blokkades. Dit uit zich bijvoorbeeld in verschillende Newroz feestjes, op nog geen tweehonderd meter afstand van elkaar.

Zonder eenheid is het moeilijk daadwerkelijk iets te bereiken. Er moet aan deze eenheid gewerkt worden, wil de diaspora werkelijk van grote invloed zijn in het transnationalistische conflict. Ook al identificeert men zich op veel punten met elkaar en spelen verenigingen een belangrijke rol in het proces van natievorming, samenwerking en (dieper) doordringen in de politieke arena zijn twee belangrijke sleutels voor het bewerkstelligen van veranderingen.

Machteld Pallandt heeft in oktober 2009 de opleiding Culturele Antropologie en Sociologie der Niet-westerse Samenlevingen aan de Universiteit van Amsterdam afgerond. Tijdens deze opleiding heeft zij vijf maanden aan de Bogazici Universiteit in Istanbul, Turkije, gestudeerd. “Gedurende deze periode is mijn interesse in het Koerdische vraagstuk gewekt. Voor mijn afstudeeronderzoek heb ik mij dan ook op Koerden gericht, weliswaar in Nederland.” In dit onderzoek diende de volgende vraag als leidraad: ‘Hoe en waarom ontstaan (transnationalistische oriëntaties in de Koerdische diaspora in Nederland?’


Bronnen:
[1] Sorenson, J.,[i]Learning to be Oromo: Nationalist Discourse in the Diaspora,[/i]Social Identities, 1996, p.439-467.
[2] Eriksen,T.H,[i]Nationalism and the Internet. Nations and Nationalism[i],2007, p.1-17.
[3] Snel,E., Engbersen, G., Leerkes, A.,[i]Transnational Involvement and Social Integration[/i],Global Networks, 2006, p.285-308.
[4] http://www.hyves.nl

[5]www.volkskrant.nl, april 1995

Lees meer van
Be Sociable, Share!

Korte URL: http://azady.nl/?p=706

Geplaatst door op 5 Nov 2009. Gearchiveerd onder Cultuur. Je kan reageren of trackbacken RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

You must be logged in to post a comment Log in

Advertentie

Inloggen | Designed by Gabfire themes