Azad: Ik ben toch niet gek? (Haza Rahim)


Azad, een Koerdische hoogleraar van middelbare leeftijd, is in zijn jonge jaren gevlucht uit het zuiden van Koerdistan. Meerdere malen is hij gegijzeld geweest en heeft hij voor zijn ogen zijn familie mishandeld zien worden. Inmiddels heeft hij in Nederland een leven opgebouwd en alles lijkt goed te gaan. Of toch niet? Azad wordt namelijk de laatste maanden geteisterd door flashbacks en daarbij lichamelijke klachten die hem herinneren aan de traumatische tijd die hij heeft doorgemaakt. Zijn concentratievermogen is achteruitgegaan, hij kan niet slapen en ook met zijn emotionele welzijn is het niet goed gesteld.. Hij heeft te kampen met een terugkerende depressie en regelmatig last van paniekaanvallen. Maar toch weigert hij een dokter op te zoeken of er met iemand over te praten. Immers, denkt hij, “hij is toch niet gek geworden?”

Azad lijdt in werkelijkheid aan een Posttraumatische Stressstoornis (PTSS), net als vele andere gevluchte Koerden. Uit onderzoek blijkt dat rond de 746.000 Koerden zich gevestigd hebben in Europa. Deze groep vormt een minderheid onder de allochtonen. Door de historie en de veranderlijke politieke situaties van de Koerden, zijn ze een extra kwetsbare groep binnen de geestelijkengezondheidszorg. Daarnaast bestaan er grote verschillen tussen de cultuur, de taal, de religie en de gezondheidsovertuigingen van de Koerden, net als van andere migranten overigens, en de populatie van het land waarin zij wonen. Het mentaal welzijn van deze groep wordt om deze redenen door wetenschappers steeds meer bestudeerd, terwijl het door de mensen zelf vaak niet eens wordt erkend. [1]

Recent onderzoek onder Koerdische asielzoekers wijst uit dat er inderdaad veel sprake is van problemen in hun geestelijke gezondheid. Een groot deel van de asielzoekers blijkt te kampen met slaapproblemen, chronische vermoeidheid en plotselinge angstaanvallen. Daarnaast blijken zij last te hebben van verschillende ernstige stoornissen zoals depressies, posttraumatische stressstoornissen en verschillende angststoornissen. [2]
Er zijn verschillende therapieën, in de vorm van medicijnen of psychologische therapieën, om deze klachten te behandelen. Wel is bij deze behandelingen de motivatie en de ideeën over de therapie van zowel de hulpverlener als de patiënt van cruciaal belang.
Het blijkt echter dat, ondanks de beschikbare goede behandelingen, het toch vooral bij deze groep fout loopt in de zorg. Hoe kan dit? Is het de onwetendheid van de hulpverleners, of het gebrek aan motivatie van de Koerdische patiënten, dat voor de knelpunten zorgt?

De belemmeringen die zich voordoen in de behandeling van geestelijke stoornissen bij
Koerdische patiënten is aan verschillende oorzaken te wijten. Hierbij kan gedacht worden aan miscommunicaties, culturele verschillen en verschillen in opvattingen over de geestelijke gezondheid. Daarnaast is er sprake van culturele schaamte en ontkenning van de bestaande geestelijke problemen wanneer blijkt dat de dokter een psychologische therapie aanbeveelt in plaats van een medicijn. Uit onderzoek blijkt dat dit fenomeen vooral voorkomt bij Oosterse culturen, waarbij fysieke pijn boven geestelijke pijn gesteld wordt. [3] Geestelijke problematiek wordt niet erkend als ziekte, verborgen gehouden en onbewust omgezet in lichamelijke klachten waardoor er miscommunicaties ontstaan over de werkelijke klachten. Uit het bovenstaande voorbeeld van Azad blijkt dat erkenning van zijn problemen hem veel moeite kost, waardoor de motivatie om hulp te zoeken totaal ontbreekt.

De grootste boosdoener blijkt echter de bestaande argwaan te zijn jegens de hulpverlener of de ingezette tolk tijdens de behandeling, terwijl een van de belangrijkste voorwaarden voor een goede uitkomst van een behandeling de vertrouwensband tussen patiënt en hulpverlener is. Wanneer deze niet aanwezig is, is er een zeer grote kans dat de behandeling komt te mislukken. [4]
Bij veel Koerdische patiënten is deze argwaan aanwezig wegens ervaringen in het land van herkomst en bestaande angst voor het uitlekken van persoonlijke informatie waardoor zij stoppen met de behandeling, nog voordat zij er klaar mee zijn.

De Koerdische patiënten zijn niet alleen een kwetsbare groep in de geestelijke gezondheid, maar ook een groep die met veel aandacht en zorg benaderd moet worden door de vele knelpunten die kunnen opspelen. Van de Koerdische kant is meer erkenning van de problematiek en het vertrouwen in de hulpverleners nodig om therapiesucces te kunnen realiseren.

Uiteraard bestaat naast deze kwetsbare groep ook een mentaal sterke groep met weinig
aanleg voor geestelijke stoornissen. Maar bij iedereen kunnen er klachten ontstaan op allerlei momenten van het leven. Het is de kunst om te kunnen bepalen wanneer deze klachten werkelijk je functioneren belemmeren en op tijd hulp te kunnen zoeken, nog voordat deze klachten nog meer kopzorgen met zich mee brengen.

Bronnen:

[1] Fatah, N., Nordholm, L., Mattsson, B., Hellstro, M (2009). Experiences of Kurdish war-wounded refugees in communication with Swedish authorities through interpreter.
[2] Bradley, L., Tawfiq, N (2006). The physical and psychological effects of torture in Kurds seeking asylum in the United Kingdom.
[3] Knipscheer, J.W., Kleber, R.J. (2005). Migranten in de geestelijkegezondheidszorg: empirische bevindingen rond gezondheid, hulpzoekgedrag, hulpbehoeften en waardering van zorg. Tijdschrift voor psychiatrie, 47
[4] May, R., (2002). Culturen binnen psychiatriemuren: Geestelijke gezondheidszorg in een multiculturele samenleving (pp. 12-18). Amsterdam: Boom.

Lees meer van
Be Sociable, Share!

Korte URL: http://azady.nl/?p=768

Geplaatst door op 22 Aug 2010. Gearchiveerd onder Welzijn. Je kan reageren of trackbacken RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

You must be logged in to post a comment Log in

Advertentie

Inloggen | Designed by Gabfire themes